Sipas Bankës Botërore, rritja globale po ngadalësohet në nivelin më të ulët që nga pandemia

Parashikimi për këtë vit u ul në 2.5% dhe inflacioni pritet të kërcejë si rezultat i luftës në Lindjen e Mesme

Rritja globale ekonomike do të ngadalësohet në 2.5% këtë vit, si rezultat i luftës në Lindjen e Mesme, më i dobëti që nga pandemia e Kovidit ndërsa inflacioni dhe kostot e huamarrjes rriten, ka paralajmëruar Banka Botërore.

Banka e zhvillimit me bazë në Uashington ka ulur parashikimet e rritjes për dy të tretat e vendeve në raportin e vet gjysmë-vjeçar të perspektivave Ekonomike Globale. Banka llogariti se rritja globale ishte 2.7% në 2025.

Edhe në qoftë se ndërprerja e rrjedhjes së naftës në ngushticën e kanalit të transportit Hormuz të shkaktuar nga lufta e Iranit pakësohet muajin e ardhshëm, Banka Botërore pret që inflacioni botëror të rritet në 4% në 2026, nga 3.3% në 2025.

Çmimet mesatare të plehut pritet të kërcejnë me deri në 38% këtë vit, si rezultat i ndërprerjes së furnizimeve nëpërmjet ngushticës dhe mungesave të inputeve për prodhimin e plehut nga Gjiri.

Pas kësaj goditje të fundit në perspektivat e tyre në vendet në zhvillim, përveç Indisë dhe Kinës, do të ketë duruar një dekadë pa arritur të ngushtojë hendekun me ekonomitë e përparuara, argumentoi Banka Botërore. Ajo tha se ⇩ duke bërë një mrekulli, 2020 do të jetë një dekadë e humbur.

Banka tha se po përbën deri në 100bn në dispozicion gjatë 15 muajve të ardhshëm për vendet e prekura më keq nga efektet e luftës, për t’i ndihmuar ata që të dalin nga kriza.

Me armëpushimin midis SHBA dhe Iranit që duken gjithnjë e më të brishtë në ditët e fundit, ajo paralajmëroi gjithashtu për një përkeqësim të mëtejshëm në paraqitjen ekonomike.

Përshkallëzimi i përtërirë i armiqësive apo ndërprerjet e zgjatura ndaj vërshimeve të mallrave mund të rrisë më tej çmimet e mallrave, të intensifikojë presionet inflacioniste dhe pasigurinë ushqimore, të shkaktojë stres financiar dhe rritje më të ulët, tha ai, duke shtuar se në këtë skenar të ulët, rritja globale mund të bjerë vetëm në 1.3%.

“Vendet mashtruese kanë ndeshur një seri sfidash gjatë dekadës së fundit, tha presidenti i saj, Axhei Banga. Ndikimi ndryshon nga vendi, por prova bazë është e njëjtë: mbrojtja e njerëzve dhe ruajtja e stabilitetit sot, pa hequr dorë nga rritja dhe puna nesër.

Ai shtoi: Në përgjigje të tronditjes aktuale, ne po japim likuiditet atje ku është e nevojshme tani dhe jemi gati me financim shtesë, garanci dhe zgjidhje private nëse presionet thellohen.

Rritja në ekonomitë e Gjirit pritet të bjerë në mënyrë të rrëpirët, nga 4.5% vitin e kaluar në vetëm 1.3% në 2026, përpara se të kthehet me forcë vitin e ardhshëm ndërsa nafta fillon të rrjedhë përsëri dhe po zhvillohet rindërtimi.

Në parathënien e tij për raportin, kryeekonomisti i Bankës Botërore, Indermit Gill, thekson tre arsye për shpresë se rritja në ekonomitë në zhvillim mund të përshpejtohet në dekadën e ardhshme të rritjes së tregtisë rajonale; revolucioni i pastër i energjisë dhe i inteligjencës artificiale.

Por ai paralajmëron se përfitimet e AI janë të prirura rëndë drejt botës së pasur, me më pak se një të katërtën e të dhënave të vendosura aktualisht në ekonomitë në zhvillim, ndërsa gjuhët e rreth gjysmës së botës mbeten të përfaqësuara dobët në të dhënat që treinojnë modelet e viteve 1931.

Nëse këto të çara nuk mbyllen, revolucioni i AI mund të zgjerohet në vend që të ngushtojë hendekun midis vendeve të pasura e të varfra, shtoi ai.

Raporti gjithashtu jep një paralajmërim rreth asaj që e quan sfidën e borxhit të qeverisë në vendet në zhvillim, gjë që e bën më të vështirë për politikanët të zbusin publikun nga tronditjet.

Banka Botërore vë në dukje se që nga 2010-ta, borxhi i përgjithshëm i qeverisë në vendet në zhvillim është rritur nga 40% e PKB-së në 70% të PKB-së dhe se sa më i lartë niveli i borxhit para-ekzistues, aq më shumë norma interesi priren të rriten.

Fushatat u kanë bërë thirrje qeverive të zhvilluara të vendeve për të bërë më shumë për të ndihmuar vendet më të varfëra të botës që të trajtojnë ngarkesat e tyre gjithnjë e më të pamenaxhueshme të borxhit. Studimi i kohëve të fundit nga grupi mbrojtës i financave, gjeti se grupi G77 i vendeve në zhvillim shpenzon 8 dollarë në vit për të paguar borxhet e tyre: 35% të shpenzimeve qeveritare.