Testi ukrainian me dronë tërësisht autonome vrau ushtarë rusë

Në një intervistë për New Scientist, kryetari i kompanisë ukrainiane Aero Center, Alexander Kokhanovskyy, ka zbuluar se dy vjet më parë një grup dronësh tërësisht autonome ka zbuluar dhe ka vrarë ushtarë rusë në një test në linjën e frontit. Sipas tij, dronët, të tipit quadcopter, ishin programuar paraprakisht për të fluturuar drejt një zone të caktuar dhe për të aktivizuar “modalitetin Terminator”, një sistem AI që kërkon dhe sulmon çdo objekt brenda fushës së operimit. Nuk u regjistrua asnjë transmetim video apo ndonjë tjetër që të tregonte objektivat e sulmit, por dronë të kontrolluar nga njerëz, të dërguar për të kontrolluar pasojat, kanë gjetur “një çifti” ushtarë rusë të vrarë, duke konkluduar se dronët autonomë ishin përgjegjës për vrasjen.

Një komandant ushtarak ukrainian ka theksuar se, në praktikë, pilotët e dronëve të Ukrainës përdorin vetëm sisteme gjysmë-autonome, ku vendimet kritike mbeten në dorë të njeriut. Ai ka shtuar se Ukraina respekton ligjin humanitar ndërkombëtar dhe vepron me “kujdes të madh” për të shmangur viktimat civile, duke e bërë të pamundur përdorimin e dronëve tërësisht autonome në skenarë të përhershëm për shkak të rreziqeve të “zjarrit miqësor” dhe shkeljeve të mundshme të të drejtave civile.

Sipas Zyrës së Kombeve të Bashkuara për Çështjet e Çnimit, nuk ekziston një përkufizim i pranuar ndërkombëtarisht për armët vrasëse autonome, ndërsa Departamenti Amerikan i Mbrojtjes i përshkruan ato si sisteme që, pasi aktivizohen, mund të zgjedhin dhe të sulmojnë objektiva pa ndërhyrje njerëzore. Raporti i ish-këshilltarit të qeverisë ukrainiane, Kateryna Bondar, për CSIS, tregon se, megjithëse armët plotësisht autonome ende nuk janë pjesë e realitetit në fushën e betejës, numri i dronëve me aftësi të caktuara autonome, për navigim dhe ndonjëherë për synim, po rritet vazhdimisht.

Rrjeti i dronëve në konflikt përfshin dronë FPV të kontrolluar nga pilotë me sy virtualë për të spiunuar dhe sulmuar objektiva, dronë “bomber” me ngarkesa të rënda, si dhe dronë me krah të gjatë që mund të kenë më shumë vendimmarrje autonome. Rusia ka përdorur dronë Shahed, disa prej të cilëve, si Geran‑2, janë të pajisur me mikrokompjuterë Nvidia Jetson Orin që lejojnë njohje dhe rikujtim të objektivave në mënyrë autonome. Për t’u mbrojtur nga këto sulme, Ukraina ka vendosur sisteme mbrojtjeje ajrore, përfshirë dronë ndërhyrës që fluturojnë në mënyrë autonome drejt pikës së interceptimit, por që kërkojnë gjithmonë një operator njerëzor për zgjedhjen e objektivit dhe për aktivizimin e sulmit.