Si të reduktoni kohën në ekran: 12 këshilla të thjeshta për të ndalur skrolimin pa fund

Në çdo cep të qytetit, njerëzit janë të ngjitur në telefonat e tyre. Nëse nuk e keni vërejtur këtë fenomen, ndoshta edhe ju jeni të lidhur me “drogën” e dopaminës. Në mars të vitit të kaluar, Meta dhe YouTube paguan së bashku 6 milionë dollarë pasi një gjykatë amerikane i konsideroi platformat e tyre të ndërtuara për të krijuar varësi. Kur aplikacione tërheqëse vendosen në një pajisje që mbajmë gjithmonë me vete, rezultati është një sjellje kompulsive.

Prof. Marcantonio Spada, emeritus i Universitetit London South Bank dhe drejtues i platformës private terapeutike Onebright, shpjegon se “kemi deleguar trurin tonë në Kaliforni – emocionet, mendimet”. Ai filloi karrierën e tij duke studiuar alkoolin dhe nikotinën, por për 15 vjet më parë kuptoi se teknologjia do të bëhej sfida më e madhe. Sipas tij, varësia nga telefoni nuk ka ende stigmatizimin social të alkoolizmit, por ka ngjashmëri të qarta: “Çdo platformë teknologjike ofron shpërblime pozitive dhe negative, ashtu si alkooli”. Ndryshe nga substancat, aplikacionet përdorin shpërblime të ndërprera – video qeshëse, ndjekës, njoftime – që mbajnë trurin në gjendje vazhduese pritjeje.

Psikoterapeuta Hilda Burke, autorja e “The Phone Addiction Workbook”, vë në dukje se në vitet e fundit telefoni ka sjellë probleme në marrëdhënie, shëndet mendor, gjumë dhe përqendrim. Ajo vëren se pacientët lidhin përdorimin e telefonit me një ndjenjë të ulët të humorit dhe një “hangover” pas skrolimit: “Pse humba këtë kohë? Çfarë po bëj?”. Për të ndihmuar klientët e saj, Burke ka krijuar metodën e “trajnerit të pritjes”, ku telefoni lihet jashtë ose fiket për periudha të shkurtëra, duke filluar me pak minuta gjatë ecjeve me qen. Sot ajo ka caktuar të dielën si ditë pa ekran, ku telefonat janë të çaktivizuar, por thirrjet e miqve vazhdojnë.

Pajisjet Android dhe Apple ofrojnë mjete të integruara për monitorimin e kohës së ekranit – Digital Wellbeing dhe Screen Time. Këto aplikacione lejojnë të ndiqet koha në secilin program dhe të vendoset një kufi kohor. Spada është skeptik ndaj përdorimit të tepruar të këtyre veglave, duke theksuar se monitorimi i tepruar mund të krijojë ankth shtesë, por pranon se një njoftim i thjeshtë mund të ndihmojë në njohjen e problemit. Sipas tij, “të shohësh se ke humbur ditë të tëra në ekran është një thirrje e fortë për të ndryshuar”. Nëse ndiheni të ngjashëm me këtë përshkrim dhe dëshironi të reduktoni kohën në ekran, këto këshilla dhe mjete mund të jenë pikënisja për një jetë më të ekuilibruar.