Si një kompani mediatike po lufton problemin e piratisë në industrinë e mangave

Industria e mangave po përballet me një sfidë të madhe: piratia e përkthimeve në gjuhë angleze. Sipas një sondazhi të kryer së fundmi nga Orange Inc., një kompani specializuar në përkthimin e mangave, në tregun global ekzistojnë rreth 30 000 tituj të përkthyer zyrtarisht në anglisht. Në të njëjtën kohë, numri i mangave të përkthimit të piratuar arrin në “rreth pesë herë më shumë” se sa ato të licencuara, duke treguar një hendek të thellë në ofertën e përmbajtjes së ligjshme. Shoko Ugaki, CEO i Orange Inc., i ka theksuar në një intervistë për Variety se kërkesa globale për manga është e madhe, por oferta e përkthimeve të autorizuara është e pamjaftueshme. “Ekziston një kërkesë globale për manga në mbarë botën, dhe ka shumë më shumë kërkesa se sa përmbajtje që është përkthyer zyrtarisht tani, dhe kjo është një çështje shumë e madhe,” deklaroi Ugaki përmes një përkthyesi. Sipas tij, mungesa e përkthimeve të licencuara kontribuon drejtpërdrejt në rritjen e piratisë, e cila ndikon në tërë ekosistemin e industrisë. Përgjegjësia financiare e piratisë është e rëndësishme. Ugaki ka vënë në dukje se “për afatin e vitit të kaluar, humbja financiare për shkak të piratisë së mangave ishte afërsisht 6 trilionë yenë japonezë”. Kjo shifër tregon se krijuesit dhe botuesit nuk marrin kompensim adekuat për punën e tyre, duke i lënë në një situatë ku buxhetet për projekte të reja janë të kufizuara. Pa të ardhura të mjaftueshme, botuesit nuk mund të investojnë në prodhimin e titujve të rinj, duke ndikuar kështu në tërë zinxhirin krijues. Orange Inc. po përpiqet të ndryshojë këtë realitet përmes platformës së saj digjitale “emaqi”, një aplikacion i krijuar për të lehtësuar shpërndarjen e përkthimeve të licencuara nëpër botë. Qëllimi i platformës është të ofrojë tituj që më parë nuk kishin qenë të disponueshëm në gjuhë angleze, duke i bërë ata të arritshëm për lexuesit në një mjedis “miqësor për krijuesit”. Ugaki shpjegon se, “nëse arrijmë të krijojmë sistemin dhe të prodhojmë më shumë përkthime zyrtare, kjo do të jetë e dobishme jo vetëm për krijuesit, por edhe për të gjithë botuesit që marrin pjesë në sistemin tonë”. Kjo do të krijojë një cikël pozitiv ku prodhimi i përmbajtjes cilësore rritet, ndërsa varësia nga versionet e piratuara bie në trend. Një nga projektet më të dukshme të Orange është “The Gene of AI”. Ky manga, i publikuar në Japoni në vitin 2016, mori vlerësime kritike dhe u adaptua në një seri anime që u lançua globalisht në platformën Crunchyroll në vitin 2023. Megjithatë, përkthimi zyrtar në anglisht i “The Gene of AI” nuk ishte i disponueshëm deri në majin e këtij viti, kur Orange bashkëpunoi me botuesin japonez Akita Shoten për ta publikuar përmes platformës emaqi. Ky shembull tregon se edhe titujt me sukses ndërkombëtar mund të mbeten të papërcaktuar për lexuesit jashtë Japonisë për shkak të mungesës së përkthimeve të licencuara. Sipas Ugakit, rritja e popullaritetit të animeve në Shtetet e Bashkuara dhe në tregjet e tjera ka ndikuar në rritjen e kërkesës për manga. “Mendoj se animeja filloi këtë dëshirë për manga në nivel global; megjithatë, jam i bindur se jemi ende në fazën e hershme. Popullsia globale po fillon të vërejtë dhe të kuptojë atraktivitetin e mangave,” tha ai. Ai shtoi se, ndërsa në Japoni është e njohur se shumë anime vijnë nga manga, kjo lidhje nuk është aq e qartë për audiencën ndërkombëtare. Kjo nevojë për edukim dhe informim rreth origjinës së animeve si adaptime të mangave është një aspekt tjetër që Orange synon të adresojë. Përveç përkthimeve, platforma emaqi synon të ofrojë shërbime të tjera të lidhura me të drejtat e autorit dhe kompensimin e krijuesve. Ideja është të krijojë një “ekosistem të qëndrueshëm” ku të gjitha palët – krijuesit, botuesit, dhe lexuesit – përfitojnë nga një sistem transparent dhe i bazuar në të drejtat e licencimit. Në këtë mënyrë, piratia, e cila sot përbën një pjesë dominuese të tregut të mangave në anglisht, mund të reduktohet në masë të konsiderueshme. Në përfundim, sfida kryesore për industrinë e mangave është të përputhet kërkesa globale me ofertën e përkthimeve të licencuara. Me një hendek të dukshëm midis numrit të titujve të përkthyer zyrtarisht dhe atyre të piratuar, humbjet financiare po rriten dhe krijuesit po përballen me vështirësi në financimin e projekteve të reja. Orange Inc., përmes platformës emaqi dhe partneriteteve si ajo me Akita Shoten, po përpiqet të mbushë këtë boshllëk duke ofruar përkthime të licencuara në mënyrë të qëndrueshme dhe duke ndihmuar në edukimin e audiencës ndërkombëtare për lidhjen mes mangave dhe animeve. Nëse këto iniciativa do të kenë sukses, mund të shpresojmë për një treg më të shëndetshëm, ku krijuesit do të marrin kompensimin e duhur dhe lexuesit do të kenë akses në përmbajtje cilësore pa pasur nevojë të mbështeten në versionet e piratuara.