IPO e SpaceX: Çfarë duhet të dini për blerjen e aksioneve

SpaceX, kompanija e Elon Musk, po përgatitet për të realizuar IPO-në më të madhe ndonjëherë në histori. Më 12 qershor do të lëshohet në treg, me një vlerësim prej 135 miliardë dollarësh (rreth 100,84 miliardë paundë) dhe do të ofrojë 555,6 milion aksione, duke synuar të mbledhë 75 miliardë dollarë. Sipas raportimeve, deri në 25 % të aksioneve mund të rezervohen për investitorë individualë, një përqindje më e lartë se ajo që zakonisht shfaqet në IPO-të e mëdha.

Aksionet do të hyjnë në listë në Nasdaq-in e Nju Jorkut, dhe investitorët britanikë mund të përfitojnë nga platforma të ndryshme ndërmjet të cilave janë AJ Bell dhe Hargreaves Lansdown. Në SHBA, mundësitë për blerje do të ofrohen përmes Charles Schwab, Fidelity, Robinhood, SoFi Technologies dhe E*Trade të Morgan Stanley. “Zakonisht është mjaft e vështirë për investitorët britanikë të kenë akses në IPO-të amerikane, por disa ndërmjetës dhe platforma po ofrojnë këtë mundësi, duke ndjerë kërkesë të fortë nga klientët dhe, padyshim, një mundësi komerciale,” shpjegon Jason Hollands, drejtuesi i BestInvest.

Për të blerë aksione individuale, investitorët duhet të regjistrohen në një platformë që vepron si ndërmjetës. Minimumi i abonimit është rreth 1 000 paundë, dhe aplikimet mbyllen të mërkurën pas 12 qershorit. “Nëse dikush aplikon për aksione vlerë 5 000 paundë, mund të marrë plotësisht 1 000 paundë dhe pjesë të mbetjes, në varësi të kërkesës totale,” thotë Dan Coatsworth, kreu i tregjeve në AJ Bell. Pas listimit, çmimi i aksioneve mund të rritet, por gjithashtu ka rrezik që të bjerë, duke lejuar investitorët të blejnë në çmime më të ulëta në të ardhmen.

Musk nuk po shesë asnjë nga aksionet e tij dhe do të mbajë 82,4 % të fuqisë votuese në kompani, çfarë do të thotë se investitorët individualë nuk do të kenë ndikim të rëndësishëm në menaxhimin e SpaceX. Analistët, përfshirë Nils Pratley, argumentojnë se çmimi i IPO-s është i tepruar, megjithatë ka perspektiva rritjeje përmes kontratave me qeverinë amerikane në sektorin e mbrojtjes dhe zhvillimit të sistemit të rilansimit Starship. “Aktivizimi i plotë i Starship-it mund të sjellë përfitime strategjike dhe komerciale për SpaceX, duke rritur kapacitetin e transportit të ngarkesave dhe udhëtimeve afatgjata,” thekson Coatsworth.

Megjithatë, ekzistojnë rreziqe të konsiderueshme: dështime në lansime, ndryshime rregullatore, konkurrencë që ndjek hapin e SpaceX-it, si dhe deklarata kontestuese të Musk që mund të dëmgojnë reputacionin e kompanisë. “Çështjet e qeverisjes korporative janë gjithashtu të rëndësishme, pasi Musk do të ketë pushtet të konsiderueshëm në bord,” shton Coatsworth. Hollands këshillon investitorët që të mos i dedikojnë pjesë të mëdha të portofolit të tyre në SpaceX, por të konsiderojnë një investim të moderuar përpara se të përfitojnë nga rritja e mundshme të çmimit të aksioneve në periudhën e hershme.