Vaksinë e projektuar nga AI, një hap i ri për parandalimin e pandemive

Një grup kërkuesish nga Universiteti i Cambridge-it ka përdorur inteligjencën artificiale për të krijuar një “super-antigen” të ri, i cili synon të mbrojë nga një gamë e gjerë virusësh, përfshirë të gjitha variantet e koronavirusëve dhe viruset që aktualisht prekin kafshët, por që mund të shkaktojnë pandeminë e ardhshme. Kjo është hera e parë kur komponenti kryesor i një vaksine është projektuar plotësisht nga AI dhe pastaj testuar në njerëz. Sipas profesorit Jonathan Heeney, “synojmë të jemi përpara kur viruset ndryshojnë, jo vetëm pas tyre”.

Vaksina u bazua në kodet gjenetike të njohura të koronavirusëve, të mbledhura nga programe monitorimi për kërcënime virale. AI-ja analizoi këto kode dhe prodhoi një antigjen të përbashkët që mund të “trajnojë” sistemin imunitar të njeriut për të njohur dhe luftuar të gjithë familjen e këtyre viruseve, pavarësisht mutacioneve të tyre. Në një studim pilot, 39 pjesëmarrës u testuan për sigurinë e vaksines, dhe një fazë e dytë me rreth 200 persona do të vlerësojë sa mirë ajo aktivizon sistemin imunitar.

Rezultatet e para, të publikuara në *Journal of Infection*, treguan një ndikim “modest” në sistemin imunitar, por kanë ngjallur entuziazëm në komunitetin shkencor. Profesor Saul Faust, i cili mori pjesë në provat në Universitetin e Southampton-it, tha se “dizajni i AI-së ka potencial të jashtëzakonshëm dhe është shumë i emocionueshëm”. Ekipi i Cambridge-it po zhvillon gjithashtu vaksina universale kundër gripit sezonor dhe një vaksinë kundër gripit të shpendëve H5N1, si dhe një vaksinë për sëmundjet hemoragjike virale, përfshirë ebolën, e cila aktualisht po përhapet në Republikën Demokratike të Kongo pa një trajtim të miratuar.

Ekspertë të tjerë, përfshirë profesorin Andy Pollard nga Grupi i Vaksinave të Oksfordës, vlerësojnë këtë qasje si “një ndryshim thelbësor në mënyrën se si përgatitemi për pandemitë”. Ata theksojnë se AI-ja mund të parashikojë reagimet imune dhe të shpejtojë zhvillimin e vaksinave, duke kursyer jetë dhe duke përshpejtuar shpërndarjen globale të trajtimeve të reja. Ministria e Shkencës, përfaqësuar nga Lord Vallance, e ka përshkruar këtë arritje si “një histori suksesi të shkencës britanike që demonstron fuqinë e bashkëpunimit mes kërkimit dhe inteligjencës artificiale”.