Mangjetërit bregdetar po rikthehen pas dekadash shkatërrimi

Mangjetërit bregdetar, që mbrojnë miliona njerëz nga stuhitë dhe thithin sasi të mëdha të gazeve serrë, po përjetojnë një rikthim të papritur, sipas një studimi të ri shkencor. Për dekada, këto pyje të lagur u zhdukën në ritme të shpejta për shkak të shtrirjes së fermave të peshkimit, ndërtimit të banesave dhe zgjerimit të qyteteve bregdetare. Nga viti 2010, however, botë e ka filluar të fitojë më shumë mangjetëra sesa humbet, falë masave më të forta ligjore dhe rritjes së ndërgjegjësimit publik pas katastrofave si tsunami i Oqeanit Indian në 2004.

Studimi tregon se humbjet neto prej 12 000 km² (rreth sipërfaqes së Xhamajkës) të mangjetërave, të regjistruara nga viteve 1980 deri në 2010, janë reduktuar në vetëm 849 km² deri sot. Kjo përmirësim vjen kryesisht nga aftësia e jashtëzakonshme e këtyre ekosistemeve për t’u rigjeneruar natyrshëm, kur ndërprerja njerëzore ndalon. Roli i ndërgjegjësimit publik është i dukshëm: në Indonezi, pas tsunami-s së vitit 2004, komunitetet e banuara në ishullat e mbuluara me mangjetëra ndjenin drejtpërdrejt përfitimet e mbrojtjes së tyre, duke çuar në një ulje të shkurorëve për peshkim. “Disa ishujë u mbuluan me mangjetëra dhe pas tsunamiut ato mbetën shumë të mbrojtura, çka rriti ndërgjegjësimin për rëndësinë e ruajtjes së tyre,” shpjegon Dr. Zhen Zhang, autor kryesor i studimit.

Teknologjia luan një rol kyç në këtë zbulim. Për këtë analizë u përdor sateliti Landsat, i cili ka ndjeshmëri të lartë ndaj ndryshimeve në koren e pemëve dhe ofron vëzhgime globale të qëndrueshme, duke zbuluar numër shumë më të madh drurish të reja se sa në studimet e mëparshme. “Kjo është një përparim i konsiderueshëm në krahasim me vlerësimet e mëparshme globale,” deklaron Prof. Elizabeth Robinson, drejtoresha e Grantham Research Institute.

Megjithatë, rritja e mangjetërave në disa zona mund të jetë dyprapë. Në vende si Brazili, mangjetërit po shfaqen përgjatë lumenjve dhe bregdetit për shkak të përçimeve të lëndëve ushqyese nga minierat dhe shkatërrimet e pyjeve lart në lumenj, duke përshpejtuar zhvillimin e tyre në fund të rrjedhës. “Kjo është një lajm i mirë për mangjetërit – janë më shumë se sa menduam, dhe po tregojnë rezistencën e tyre,” thotë Dr. Pete Bunting nga Universiteti i Aberystwyth, por shton se kjo është e dobishme vetëm nëse nuk ka ndotje të rëndë lart në rrjedha.

Sfidat mbeten të mëdha në Afrikën Perëndimore dhe Qendrore, ku shkatërrimi vazhdon të jetë i rëndë. “Delta e Nigerit është shembulli klasik i ndikimit të ndotjes së mangjetërave,” shënon Bunting, duke theksuar ndotjen nga nafta dhe linjat e paqarta të tubacioneve që shfaqen në Google Earth. Përveç ndotjes, ciklonet tropikale vazhdojnë të shkaktojnë humbje të mëdha në vitet e fundit, nga Australi deri në Karaibe. Sido që të jetë, autorët e studimit e shohin këtë trend si një sinjal pozitiv: “Po ecim në drejtimin e duhur, pasi shohim një ulje të qartë të ritmit të humbjeve,” përfundon Dr. Zhen Zhang.