‘Celebrating këtë rivendosje të pjesshme nuk është e drejtë’ Irani del nga mbyllja 88-ditore e internetit, por çfarë ndodh më pas?

Ndërsa lidhja më së fundi fillon të rivendoset, ekspertët e të drejtave dixhitale paralajmërojnë se “do të ndodhë përsëri”

Tre muaj, 88 ditë, 2.093 orë ♫ kjo është se sa njerëz në Iran u zhytën në errësirë të afërt dixhitale, të shkëputur nga interneti global. Lidhja filloi të rivendosej të martën 26 maj, por ekspertët paralajmërojnë se ” interneti nuk është i lidhur ” ndërsa kufizimet e ashpra vazhdojnë.

Sipas të dhënave të fundit nga Dag Madori, drejtor i analizës së internetit në Kentik, trafiku ka arritur vetëm 60% të niveleve të para janarit, ditën kur autoritetet zbatuan valën e parë të ndërprerjeve për të goditur protestat masive kundër qeverisë.

Ndërsa qeveria këmbëngul se rivendosja e plotë “do të ishte një proces gradual,” Amir Rashidi, Drejtor i Sigurisë së Internetit dhe të Drejtave Digjitale në Grupin Miaan, e përshkruan këtë lehtësim të pjesshëm si një “përplasje të re të internetit,” duke shpjeguar se “lidhje është atje, por trafiku nuk është.”

TechRadar foli me Mahsa Alimardanin, një internet iranian me bazë në Londër dhe ekspert për të drejtat e njeriut, për të kuptuar ndikimin shkatërrues të mbylljes, çfarë do të thotë kjo rivendosje e pjesshme për qytetarët, dhe çfarë mund të ndodhë më pas.

Me mbi një dekadë përvojë që punon në kryqëzimin e të drejtave dixhitale, lirinë e shprehjes dhe teknologjitë në rritje, Mahsa Alimardani drejton kërkimin dhe mbrojtjen mbi shtypjen dixhitale dhe kontribuon në projektimin dhe zhvillimin e teknologjive që shërbejnë më të cënueshmet. Së bashku me ekipin e Access Tani dhe grupe të tjera të të drejtave dixhitale, ajo kryeson një koalicion që u kërkon krijuesve të Drejtpërdrejtpër-Cell (D2C) të ndihmojnë njerëzit që të përballen me mbylljen.

Nuk mund të flas për çdo iranian. Shumë njerëz janë të lehtësuar, por festimi i kësaj rivendosjeje të pjesshme nuk është i drejtë, sepse kjo do të ndodhë përsëri.

Nuk ka pasur zgjidhje për fuqinë që ushtron regjimi dhe duhet nënvizuar se problemi nuk zgjidhet. Njerëzit nuk janë ende plotësisht të lidhur dhe po paguajnë sasi të tepruara parash për t’u lidhur me internetin ndërkombëtar, të cilin autoritetet me qëllim e bëjnë më të shtrenjtë.

Theksi duhet të jetë në padrejtësinë e bërë popullit iranian duke mbyllur internetin, nëse ishte kundër protestuesve në janar apo kundër qytetarëve që përballen me bombardime. Një gjendje humanitare e pasigurt që regjimi zgjodhi ta keqësonte duke mbyllur internetin.

Ka shumë të ngjarë ta bëjnë përsëri këtë. Ata kanë aftësinë të kthehen dhe të dëmtojnë mirëqenien iraniane.

Kështu që shumë njerëz të margjinalizuar dhe vulnerabël u prekën nga mbyllja. Dhe nuk ka asnjë mundësi për përgjegjësi për dëmin që është bërë. Nuk ka pasur kurrë ndonjë përgjegjësi për dëmin që kanë bërë ata lidhur me mizoritë më të tmerrshme, por kjo është një tjetër formë e dëmtimit.

Kaq shumë biznese dhe industri janë dëmtuar nga zgjedhja që bënë autoritetet. Ka patur vlerësime të ndryshme; përfaqësuesit guld brenda Iranit po e vendosnin atë në diçka si qindra milionë dollarë amerikanë në ditë gjatë mbylljes.

Duhet theksuar se sistemet dhe infrastruktura mbeten ende në vend që ato të shkaktojnë këtë dëm. Pra, ne nuk duhet të humbim vrullin apo të heqim përparësinë nga fakti se ne ende duhet të rimendojmë se si punojnë këto infrastrukturë, dhe se si përdoren për të shpërndarë njerëzit.

Njerëzit ende nuk po marrin fuqi nga sistemi që kontrollon dhe racionon infrastrukturën. Qasja në internetin ndërkombëtar është ende më e shtrenjtë, ende më e vështirë, ende me kaq shumë pengesa.

Nëse konflikti intensifikohet, ose nëse shohim ndonjë lloj proteste, që është një iranian i drejtë, për të protestuar dhe kërkuar të drejtat e tyre, Interneti do të hiqet përsëri. Sepse gjithshka mbetet e njëjtë lidhur me qeverisjen dhe infrastrukturën teknike.

Unë mendoj se ata do të kuptojnë më shumë mënyra për ta bërë këtë.

Ne kishim sistemin e listave të bardha për qasjen e miratuar, dhe ‘Internet Pro’ tier për njerëzit që paguan. Duhet të shohim se çfarë do të thotë me të vërtetë kjo, sepse nuk ka politikë të konsoliduar.

Politikat e internetit në Iran shpesh janë të papajtueshme dhe jo gjithmonë të vendosura përfundimisht, kështu që ne do të duhet të shohim se çfarë vendosin aktorët e zgjedhur, dhe nëse qasja do të konsolidohet apo do të shpërndahet dhe kaotike.

Si iranian, jam dikush që mund të kthehet në Iran për shkak të punës sime. Kështu që unë mbështetem në Internet për të qëndruar i lidhur me njerëzit e mi të dashur. Shumë njerëz në diasporë jetojnë në këtë gjendje të mos jenë në gjendje të shkojnë në Iran për arsye të ndryshme. Interneti është mënyra si e ruajmë këtë lidhje.

Interneti është vërtet një linjë shpëtimi. Pra, të jesh i shkëputur, të mos jesh në gjendje të bësh biseda të sigurta dhe të sigurta, është një formë izolimi, një mënyrë për të të larguar më tej nga njerëzit që do. Një formë vuajtjeje e prodhuar nga vendimet dhe politika që autoritetet zgjedhin të marrin.

Por unë do të shikoj nga afër për të parë se si kjo rivendosje e pjesshme në të vërtetë duket si, dhe nëse ne jemi duke shkuar për të rinuar