Jetë në Kyiv nën sulmet ajrore të Putin-it

Në zemër të kryeqytetit ukrainas, banorët kanë mësuar të përfshijnë dhunën dhe frikën në rutinën e përditshme. Një natë të ngrohtë, duke ecur në kthesë pas darkës, kam vërejtur një çift me qen e tyre që përpiqeshin të shpëtojnë një gjirafë nga trafiku. Me një dritë telefoni, ata i drejtonin gjirin në anën e sigurt, ndërsa unë, duke u ndjerë si një hero i kohëve të kaluara, u përpoqa ta ndaloj makinën që po afrohej. Kjo skenë, e thjeshtë por simbolike, tregon se edhe në mes të luftës, njerëzit bashkohen për të mbrojtur gjëra të vogla, nga gjirafat deri te “gjirafat” metalikë të formuar në yje, të përdorur për të penguar tankët.

Më vonë në të njëjtën natë, forcat ruse filluan një sulm të planifikuar me raketa kundër qytetit. Rreth orës 02:30, jam zgjuar me zemër që rrihte, duke dëgjuar zërin e sistemit të mbrojtjes ajrore dhe zërat e dronëve Shahed, të ngjashëm me makinat e çaji në ajër, ndërkohë që pushkat e ushtarëve ukrainas mbushnin ajrin. Më në mëngjes, bashkë me kolegën time fotografe, Julia Kochetova, u nisëm në dy zona të ndryshme: një lagje moderne ku dritaret e mëdha të banesave kishin pësuar shpërthime, dhe një pjesë më të varfër me blloqe sovjetike të dëmtuara rëndë. Sulmi i natës solli në varfëri shtatë viktima të vdekur, rreth 90 të plagosur dhe një numër të panjohur të njerëzve që u përballën me dëme të përditshme, nga shtëpi të shkatërruara deri te xhamat e makinave të thyer.

Si mund të jetosh duke ditur se nesër mund të jesh ti i rrethuar nga vdekja, plagët apo shtëpia e shkatërruar? Në lagjen moderne, një grua e re u ul pranë një dritareje të zbukuruar, duke pirë një latte të bukur, dhe na dha një buzëqeshje të thatë, ndërsa në pjesën tjetër të qytetit, banorët vazhdonin të pastronin, të riparojnë dhe të rimënojnë, duke ecur përpara në një realitet të përhershëm të sulmeve ajrore. Nëse ndonjëherë kam ndjerë nevojën të flas për kulturën në vend të politikës, është për shkak se artistët ukrainas po transformojnë përvojat e tyre në poezi, drama, muzikë dhe vepra që përshkruajnë atë që fjalët e përditshme nuk mund të thonë. Këto përvoja janë përmbledhur në librin tim të ri “Ukrainian Lessons: Art in a Time of War”, i cili do të publikohet në gusht.

Ndërkohë që politikanët dhe diplomatët flasin për optimizëm në front, realiteti në rrugët e Kijevit është një përzierje e shpëtimit të heshtur, evakuimit, pastrimit dhe riparimit të vazhdueshëm. Çdo sulm ajror e bën më të vështirë strukturën urbane të qytetit, duke i imponuar banorëve një barrë psikologjike të panjohur, por ata vazhdojnë të përshtaten, të improvizojnë dhe të rindërtojnë, duke ecur përpara në një ditë të përzierë dhe të vështirë.