Mesazhi nga Drejtori i Përgjithshëm i OBSH-së për njerëzit e Republikës Demokratike të Kongos

Për njerëzit e DRC – së, sidomos për njerëzit e Iturit

Emri im është Tedros, dhe unë jam Drejtori i Përgjithshëm i Organizatës Botërore të Shëndetësisë (OBSH). Por sot, nuk po ju shkruaj si zyrtare. Po ju shkruaj si dikush që njeh rajonin tuaj, që ka ecur nëpër rrugët tuaja dhe që interesohet thellësisht për atë që ju ndodh juve dhe familjeve tuaja.

Po shkruaj sepse dua të jem me ty në këto momente. Dhe unë dua që ju të dini se ju nuk jeni vetëm.

Ebola nuk është e re për mua personalisht. Nga 2018 deri më 2020, erdha katërmbëdhjetë herë në Kivunë Veriore, epiqendra e shpërthimit në atë kohë. Katërmbëdhjetë vizita në Beni, Butembo, Katwa, Goma dhe në shumë komunitete të tjera. Gjatë këtij shpërthimi, Ebola u përhap në të gjithë Kivunë Veriore, në Kivunë Jugore dhe arriti në pjesë të Iturit. Isha përkrah familjeve që kishin humbur njerëzit e tyre të dashur. U takova me punonjës të shëndetësisë që rrezikonin jetën e tyre çdo ditë. U takova me udhëheqësit e komunitetit, shërues tradicionalë, udhëheqës fetarë dhe krerë të biznesit që nuk pranuan të braktisnin popullin e tyre. Pashë burra dhe gra që tregonin guxim të jashtëzakonshëm në rrethanat më të vështira. Njerëzit atje, që më panë të kthehesha përsëri dhe përsëri, donin të më jepnin një emër që i përkiste komunitetit të tyre. Më pyetën nëse isha fëmija i parë, i dyti apo i tretë i prindërve. Kur u thashë se isha i parëlinduri, më vunë emrin Dr. Paluku. E mbaj me krenari atë emër. Nuk është thjesht një emër. Është një lidhje. Është një kujtesë se kjo punë nuk ka të bëjë me titujt apo institucionet. Bëhet fjalë për njerëz. Bëhet fjalë për ty.

Ky shpërthim ishte një nga më komplekset në histori. Ajo nuk u shpalos në një mjedis të qëndrueshëm dhe paqësor. Kjo ndodhi në mes të konfliktit të armatosur, me komunitetet e zhvendosura, rrugët e furnizimit u ndërprenë dhe punonjësit e shëndetësisë që veprojnë nën kërcënim të vazhdueshëm. Njerëzit po iknin nga dhuna, ndërkohë që po përpiqeshin të mbronin veten dhe familjet e tyre nga një sëmundje vdekjeprurëse. Mbaj mend se isha në Beni në më shumë se një rast, ndërsa luftimet po bëheshin në periferi të qytetit. Mund ta dëgjonim. Megjithatë, punonjësit e shëndetësisë përreth meje nuk ndaluan. Ata vazhduan të punonin. Kjo lloj guximi është diçka që nuk do ta harroj kurrë. Sfidat e asaj kohe nuk janë kaq të ndryshme nga ajo që po has sot në Ituri. E kuptoj. E kam parë me sytë e mi.

Keqbesimi shkoi thellë dhe situata e sigurisë na kushtoi kohë të çmuar. Punonjësit tanë të shëndetësisë u sulmuan. Klinikat ishin në shënjestër. Njerëzit që po përpiqeshin vetëm të shpëtonin jetë, e gjetën veten në mes të një konflikti që nuk e filluan. Kanë humbur jetë që mund t’i kishim shpëtuar dhe kjo më peshon akoma. Por pashë edhe diçka të jashtëzakonshme. Kur dëgjonim, kur komunitetet ndiheshin të respektuara dhe të dëgjuara, gjërat filluan të ndryshonin. Besimi u rrit ngadalë, pastaj më shpejt. Njerëzit dolën përpara. Dhe së bashku, arritëm të përmbanim shpërthimin. Ia dolëm. Populli i DRC-së e bëri. Nuk do ta harroj kurrë këtë.

Ebola tani është kthyer. Këtë herë, shpërthimi po e godet provincën e Iturit më rëndë. Më tepër se 90% e të gjitha rasteve janë raportuar në krahinën Ituri, me një numër të vogël rastesh të njoftuara gjithashtu në Kivu dhe Kivunë e Jugut. E di se sa e frikshme është kjo, dhe e di që njerëzit e Iturit mbajnë një barrë që nuk është e lehtë për t’u mbajtur.

E di që shumë prej jush jeni të rraskapitur. Tashmë po mbart kaq shumë: malaria, uria, pasiguria dhe beteja e përditshme për t’i ruajtur familjet. Dhe tani Ebola. Nuk është e drejtë dhe nuk do të shtirem ndryshe.

Por unë gjithashtu dua të them diçka tjetër për Iturin, sepse kjo krahinë meriton të shihet për më shumë se vështirësitë e saj. Ituri është një vend me energji të jashtëzakonshme. Ajo është një krahinë e tregtisë së gjallë, e frymës sipërmarrëse, e komuniteteve që kanë refuzuar të përcaktohen nga konfliktet rreth tyre. Tregjet e Bunisë gumëzhijnë nga jeta. Tregtarët, fermerët, mësuesit dhe të rinjtë e ndërtojnë të ardhmen e tyre kundër çdo mundësie. Ajo frymë, ajo refuzimi për t’u dorëzuar, është pikërisht ajo që na duhet tani. Ky është themeli mbi të cilin do të ndërtojmë reagimin tonë. Ne nuk vijmë në Ituri vetëm me ilaçe dhe ekspertizë. Kemi ardhur të bashkohemi me një komunitet që tashmë di si të luftojë për mbijetesën e tij.

Dua të them një fjalë të veçantë për të rinjtë e Iturit. Po rritesh në rrethana që asnjë i ri nuk duhet t’i përballojë. Dhe ajo që shoh, përsëri dhe përsëri, nuk është dëshpërim, por vendosmëri. Ti je e ardhmja e kësaj province dhe e këtij vendi. Në këtë shpërthim, ju keni një rol jetësor për të luajtur. Fol me miqtë dhe familjet e tua. Ndaje atë që di për Ebolën. Ndihmoni të thyeni frikën dhe heshtjen që e lejon virusin të përhapet. Zëri yt mban më shumë se sa e di ti, dhe tani na duhet më shumë se kurrë.

Dhe për punonjësit e Iturit, unë dua t’u them këtë: ju jeni parë dhe nuk jeni vetëm. Çdo ditë shkon në punë duke ditur rreziqet, dhe shkon gjithsesi. Ju bëni atë për pacientët tuaj, për komunitetet tuaja, për familjet tuaja. Ti je shtylla kurrizore e kësaj përgjigjeje. Pa ty, asnjë nga këto nuk është e mundur. Unë e di konditin