Miti i Argjentinës së bardhë përcakton politikën e sotme

Në fund të marsit të kaluar, Asamblja e Përgjithshme e Kombeve të Bashkuara miratoi një rezolutë historike, e udhëhequr nga Gana dhe e mbështetur nga Bashkimi Afrikan dhe Komuniteti Karibik (CARICOM), e cila e njohu tregtinë transatlantike të sklaveve dhe skllavërinë si krimin më të rëndë kundër njerëzimit dhe kërkoi masa konkrete për reparacione. Rezoluta mbështeti nga 123 shtete anëtare, ndërsa shumica e ish-puenteve koloniale evropiane u përqëndruan në abstencion. Vetëm tre vende votojnë kundër: Shtetet e Bashkuara, Izraeli dhe Argjentina, e udhëhequr nga presidenti Javier Milei.

Ky vendim i Argjentinës nuk është i rastësishëm, por pasqyron një traditë shtetërore që që nga pavarësia ka ndërtuar vendin në bazë të hierarkive racore. Elitat e shekullit të XIX‑të kishin një projekt të qartë “whitening” – një përpjekje për të “bërthyer” popullsinë përmes imigrimit evropian, e cila u kodifikua në Artikullin 25 të Kushtatës së vitit 1853, ku “të qeverisurit është të popullsohet”. Ky parim mbeti i pandryshuar në çdo reformë kushtatuese, përfshirë ato të vitit 1949 dhe të reformës demokratike të 1994‑s, duke e lidhur Evropën me “horizontin e dëshiruar” të kombit.

Kjo ndërtim institucional krijoi një narrativë kombëtare të përhershme që Argjentina është një shoqëri e bardhë dhe evropiane. Miti i “përshkuesve nga anijet” formësoi politikat publike, bisedat shkollore dhe prodhimin e dijes, duke shtyrë në anë popullatat indigjene dhe afro‑argjentiniane. Në fillim të shekullit të XIX‑të, afro‑argjentinianët përbënin rreth një të tretën të popullsisë dhe luanin një rol vendimtar në ekonomi, kulturë dhe ushtri, por historiografia kryesore dhe regjistrimet demografike i prezantuan si “zhdukur natyrshëm”, duke i kthyer përjashtimin në një “përfundim demografik”.

Administrata libertare e sotme ka thelluar këtë traditë duke shfuqizuar institucione që synonin njohjen dhe ndëshkimin. Mbyllja e Institutit Kombëtar kundër Diskriminimit, Xenofobisë dhe Racizmit (INADI) shkaktoi zhdukjen e Komisionit për Njohjen Historike të Komunitetit Afro‑Argjentinian, i cili ishte krijuar për të promovuar masa njohjeje dhe riparimi për një popull historiisht i përjashtuar nga qytetësia e plotë. Kjo iniciativë, e vlerësuar nga Komisioni Interamerican për të Drejtat e Njeriut dhe Raportuesi i Veçantë për të Drejtat Ekonomike, Sociale, Kulturore dhe Mjedisore, konsiderohej një hap i rëndësishëm institucional; zhdukja e saj tregon një vendim politik për të anuluar disa nga mjetet e rralla të ndërtuara gjatë dekadave të aktivizmit afro‑argjentinian. Sipas themelueses dhe presidentes së Diáspora Africana de la Argentina (DIAFAR), kjo është një “përpjekje sistematike për të fshirë historinë dhe të drejtat e komunitetit afro‑argjentinian”.