Një në 70 vetë anembanë botës është shpërngulur me forcë: UNHCR

Të paktën 117.8 milionë njerëz anembanë botës mbeten të shpërngulur me forcë për shkak të konflikteve, dhunës, abuzimeve dhe persekutimit.

Sipas një raporti të bërë nga Komisioneri i Lartë i Kombeve të Bashkuara për Refugjatët (UNHCR) sot, të paktën 117.8 milionë njerëz, ose një në 70 individë në mbarë botën, mbeten të shpërngulur me forcë.

Për herë të parë në 10 vjet, zhvendosja e detyruar ka rënë ♫ një zhvendosje e shtyrë nga kthimet në shkallë të madhe të refugjatëve dhe njerëzve të zhvendosur brenda vendit (IDP) nga bota, krizat më të mëdha të zhvendosjes.

Megjithë një rënie prej rreth 4 përqind në numrin e të shpërngulurve në 2025, ky përparim është mbuluar nga kriza e zhvendosjes së shpejtë në Liban. Që kur filloi lufta SHBA-Izrael në Iran në fund të marsit 2026, sulmet izraelite kanë zhvendosur me forcë më shumë se një milion, me 3.2 milion të tjerë të zhvendosur brenda vendit në Iran.

Nga 117.3 milion të shpërngulur me forcë:

Pothuajse tre të katërtat (72 për qind) e të gjithë refugjatëve erdhën vetëm nga shtatë vende:

Sipas ligjit ndërkombëtar, refugjatët janë njerëz që janë të detyruar të largohen nga vendet e tyre të lindjes për t’i shpëtuar përndjekjes ose një kërcënimi serioz për jetën, integritetin fizik ose lirinë e tyre.

Më shumë se një e treta e refugjatëve jetojnë në vetëm shtatë vende.

Globalisht, popullata më e madhe e refugjatëve është pritur nga:

Rreth 65 për qind e refugjatëve dhe e njerëzve të tjerë që kishin nevojë për mbrojtje ndërkombëtare jetonin në vendet fqinje me origjinë.

Pothuajse të gjithë refugjatët në Iran dhe Pakistan janë afganë, ndërsa shumica e refugjatëve në Turkiye janë sirianë.

Shumica dërrmuese e refugjatëve në Kolumbi janë nga Venezuela, ndërsa Gjermania pret një popullsi të madhe refugjatësh ukrainas, sirianë dhe afganë. Shumica e refugjatëve në Ugandë janë nga Sudani Jugor; po kështu, refugjatët Sudanez përbëjnë grupin më të madh të shpërngulur në Çad.

Në vitin 1951, OKB – ja ngriti Konventën e Refugjatëve për të mbrojtur të drejtat e refugjatëve në Evropë pas Luftës II Botërore. Në vitin 1967, kongresi u zgjerua për të trajtuar zhvendosjen në mbarë botën.

Kur lindi Konventa e Refugjatëve, kishte 2.1 milionë refugjatë. Deri në 1980, numri i refugjatëve të regjistruar nga OKB i kaloi 10 milionë për herë të parë. Luftërat në Afganistan dhe Etiopi gjatë viteve 1980 bënë që numri i refugjatëve të dyfishohej në 20 milion deri në 1990.

Numri i refugjatëve mbeti mjaft i qëndrueshëm gjatë dy dekadave të ardhshme.

Megjithatë, pushtimi i Afganistanit në vitin 2001 dhe Irak më 2003, së bashku me luftërat civile në Sudanin Jugor dhe Siri, rezultuan në numrin e refugjatëve që i tejkalonin 30 milionë deri në fund të vitit 2021.

Lufta në Ukrainë, e cila filloi më 2022, shpuri në një nga krizat më të shpejta të refugjatëve që nga Lufta e Dytë Botërore, me 5.7 milion vetë të detyruar të ikin nga Ukraina në më pak se një vit.

Në vitin 2023, konflikti në Sudan midis ushtrisë sudaneze dhe forcave mbështetëse të shpejta e rriti numrin e refugjatëve në 1.5 milionë.

Në të njëjtin vit, bombardimi i Israelit nga Rripi i Gazës pati një ndikim shkatërrues mbi popullsinë palestineze. Pothuajse të gjithë popullata e Gazës prej 2.3 milionë banorësh është shpërngulur, me shumë që janë detyruar të ikin shumë herë.

Kohët e fundit, lufta SHBA-Izrael kundër Iranit ka shkaktuar një krizë të re zhvendosjeje në Liban pas rinisjes së armiqësive midis Izraelit dhe Hezbollah, me Izraelin që lëshon urdhëra për zhvendosje të detyruara për Libanin jugor dhe fillimin e një pushtimi tokësor pranë bombardimit ajror të tij.

Në vitin 2025, numri i refugjatëve dhe i IDP – së që ktheheshin në shtëpi u rrit me 50 për qind krahasuar me 2024 – n, me më shumë se 14.7 milionë të kthyer. Kjo shënon valën më të madhe të kthimit të rregjistruar nga UNHCR.

Rreth 92 përqind e kthimeve ishin vetëm në gjashtë vende:

UNHCR paralajmëron se kushtet për kthimin e refugjatëve janë larg idealeve, me shumë njerëz që kthehen në dhunë dhe paqëndrueshmëri, duke ngritur pyetje rreth rreziqeve që ndeshin ata që kthehen në vendin e tyre të origjinës.