OKB miraton traktatin për të drejtat e punëtorëve në platforma digjitale

Organizata e Kombeve të Bashkuara, përmes Organizatës Ndërkombëtare të Punës (ILO), ka miruar në mënyrë të detyrueshme konventën e parë botërore që përcakton standarde të punës për punëtorët e platformave digjitale në ekonominë e gig-eve. Konventa “Punë e Duhur në Ekonominë e Platformave” u pranua të premten në Konferencën e 114-të vjetore të ILO-s në Gjenevë, me synimin të zgjerojë mbrojtjen e të drejtave të punës për qindra miliona njerëz që punojnë përmes aplikacioneve, në sektorë si dërgesat ushqimore dhe shërbimet taksi.

Marrëveshja synon të përfundojë klasifikimin e këtyre punëtorëve si kontraktues të pavarur, duke i garantuar atyre pagën minimale, sigurime shëndetësore, leje sëmundjeje dhe kontribute për sigurimet shoqërore. Teksti i konventës shtrirë për “të gjitha platformat digjitale të punës” dhe “të gjithë punëtorët e tyre, qoftë në ekonomi formale apo joformale”, u miratua nga 406 anëtarë të ILO-s, ndërsa 8 votuan kundër dhe 36 u përfshinë në abstencion.

Sipas Bankës Botërore, në vitin 2023 numri i punëtorëve të bazuar në aplikacione mund të arrijë 435 milionë në mbarë botën. Amanda Brown, zëvendës kryetare e Grupit të Punëtorëve të ILO-s, e pa këtë marrëveshje si një moment historik për punëtorët e platformave, duke shtuar se për herë të parë në historinë e së drejtës ndërkombëtare, “njerëzit që lëvizin qytetet tona, pastrojnë shtëpitë dhe kujdesen për familjet tona, do të njohen dhe mbrohen me një standard ndërkombëtar të detyrueshëm”. Nga ana tjetër, Sekretari i Përgjithshëm i Organizatës Ndërkombëtare të Punëdhënësve (IOE), Roberto Suarez Santos, theksoi fleksibilitetin e konventës, duke shtuar se ajo “respekton sistemet ligjore kombëtare dhe lejon vendet të përcaktojnë statusin e punës sipas ligjeve dhe kritereve të tyre”.

Edhe pse ILO-ja nuk ka fuqi të drejtpërdrejtë zbatuese, anëtarët mund të paraqesin ankesë formale që mund të çojë në hetime dhe të shtojë presionin mbi qeveritë. Pasi një vend ratifikojë konventën dhe e inkorporojë në ligjin kombëtar, individët do të kenë mundësinë të ndërmarrin veprime ligjore kundër platformave të ekonomisë së gig-eve për të kërkuar ndëshkime dhe kompensime direkte.