Qeveria britanike do të zbehtë objektivin për 80% makinave elektrike në 2030

Sipas planit të ri, Londra do të rishikojë objektivin aktual që kërkon që 80% e të gjitha makinave të reja të shiten në Britani të jenë elektrike (EV) deri në vitin 2030. Prodhuesit e makinave dhe sindikatat kanë kërkuar për vite me radhë uljen e këtij kërkese, duke argumentuar se kostot e larta dhe ndikimi në vende pune janë të papranueshme. Grupi i organizatave për qëndrueshmëri paralajmëron se çdo zbutje e objektivit mund të përkeqësojë qëllimet afatgjata të elektrifikimit dhe të reduktimit të emetimeve të karbonit në vend.

Qeveria ka njoftuar se do të hapë një konsultim publik për të përcaktuar objektivin e ri për 2030, ku po shqyrtohen propozime që variojnë nga 50% deri në 70% të shitjeve të reja. Kjo do të thotë se vendimi final mund të vonohet për disa muaj. Në vitin 2020 ish-kryeministri Boris Johnson kishte shpallur ndalimin e shitjes së makinave me benzinë dhe naftë deri në 2030, vendim që Rishi Sunak e ka shtyrë në 2035 dhe ka vendosur një mandat të quajtur Zero Emission Vehicles (ZEV) me objektiva progresive: 28% në 2025, 33% në 2026 dhe deri në 80% në 2030. Partia Labour ka premtuar në manifestën e saj rikthimin e ndalimit në 2030, ndërsa një rishikim i mandatit ZEV pritet të ndodhë herët, por industria kërkon që ai të bëhet më shpejt.

Sipas Society of Motor Manufacturers and Traders (SMMT), prodhuesit kanë përdorur zbritje të mëdha për të arritur kuotën e EV-ve, duke shkaktuar një humbje prej më shumë se 10 miliardë paundë në dy vitet e fundit. SMMT paralajmëron se, nëse nuk do të ketë lehtësim të menjëhershëm, kostot do të prekin vende pune, investime dhe qëndrueshmërinë e disa bizneseve. Sekretarja e sindikatës Unite, Sharon Graham, ka thënë se mos vepruar në këtë drejtim do të jetë “një veprim i vetëdëmshëm ndaj një sektori që është një gurë i çmuar në koronën e prodhimit britanik”.

Kritikët e tregut, përfshirë kryetarin e UK Sustainable Investment and Finance Association (UKSIF), James Alexander, theksojnë se zbutja e mandatit ZEV mund të ngadalësojë ndërtimin e infrastrukturës së karikimit, e cila është thelbësore për të tërhequr kapital privat në këtë fushë. Një sondazh i realizuar nga More in Common për UKSIF tregon se 74% e britanëve dëshirojnë që autoritetet lokale të vazhdojnë ose të rrisin mbështetjen për instalimin e pikave të karikimit. Në 2025 u regjistruan 2 020 373 makina të reja, një rritje e tretë radhazi dhe rekord i ri pas pandemisë, ndërsa 473 340 prej tyre ishin elektrike, duke përbërë 23,4% të tregut – një përmirësim në krahasim me 2024, por ende nën objektivin 28% për vitin 2025.