Stulbimi në Belfast: Si një sulm me thikë ndezi tensionet e ngulitura në Irlandën e Veriut

Një video që u shpërnda në rrjetet sociale në pak minuta pas ngjarjes – një burrë i zi që sulmon me thikë një burrë i bardhë në një rrugë në veri të Belfast-it – shënoi fillimin e një zinxhiri të dhunës dhe protestave në Irlandën e Veriut. Sulmuesi, i njohur si Hadi Alodid, 30 vjeçar refugjat sudanez, u arrestua dhe u paraqit në gjykatën e magjistratit të Belfast-it me akuzë për vrasje të përpjekur, ndërsa viktima, Stephen Ogilvie, humbi një sy dhe u plagos rëndë në fytyrë dhe qafë. Pamja e sulmit, ku sulmuesi thërriste në arabisht, u ndërpre nga banorët e zonës, por dëmtimet ishin të rënda.

Në të njëjtën ditë, rrjetet sociale u mbushën me mesazhe zemërimi dhe thirrje për veprim të përbashkët. “Enough is enough!” shkruan shumë përdorues, ndërsa në orën 10 të mëngjesit të martës aktivistët ndanin lista me pikë takimi dhe orare për protestë. U kërkua që të gjitha bizneset të mbyllen në orën 17:30 pa “shkaqe”, dhe nga ora 19:00 rrugët të bllokoheshin. Disa postime inkurajonin veprime paqësore, të tjera sugjeronin veshjen e rrobave të errëta dhe përgatitjen për arrestim.

Udhëheqësit e pesë partive kryesore politike botuan një deklaratë të përbashkët në mesditë, duke dënuar sulmin dhe duke kërkuar “calm and for space to allow justice to take its course”. Megjithatë, disa fjalë të ngarkuara u përdorën nga figura të njohura: Gavin Robinson, udhëheqësi i Partisë Demokratike Unioniste (DUP), e përshkroi sulmin si “medieval”, ndërsa Jim Allister, udhëheqësi i Partisë Traditional Unionist Voice, pyeti “What is going to be done to stop this importation of an alien culture that seems to now include attempted beheading?”. Nga larg, Elon Musk dhe Tommy Robinson, duke qenë në Moskë, i shtuan thirrjet për protesta masive.

Pas sulmit, dyert e dyerve të dyqaneve, salloneve të flokëve dhe dyqaneve të teknologjisë në pronësi arabe dhe afrikane u mbyllën me perde çeliku, ndërsa pronarët u përgatitën të qëndrojnë në shtëpi. Qendra Islame e Belfast-it anuloi lutjet e mbrëmjes dhe i këshilloi besimtarët të qëndrojnë brenda. Nga ora 18:30, grupime të ndryshme u mblodhën në kryqëzime të caktuara; disa qëndruan paqësisht dhe u shpërndanë më vonë, ndërsa të tjerët u përshkruan në grupime të vogla që sulmuan automjete dhe shtëpi të pronësuar nga persona me lëkurë të errët. Këngëzime si “Foreigners out!” dhe grafita me shprehje të ashpra kundër Islamit u shfaqën në muret e qytetit, ndërsa tymi mbuloi rrugë të ndryshme, duke përfshirë Oakley Street, Crumlin Road dhe McMaster Street.

Ndërkohë, statistikat tregojnë një ulje të krimeve në Irlandën e Veriut prej 3.3% në vitin e kaluar, duke arritur nivelin më të ulët që nga viti 1998, me rënie të ndjeshme në dhunë dhe plagë. Në kontrast, krimet e urrejtjes racore dhe incidentet raciste arritën kulmin e tyre që nga fillimi i regjistrimeve në 2004, duke nxjerrë në pah tensionin e thellë shoqëror që po përshkruhet në këtë episod të dhunës dhe protestave. Historikisht, ngjarje të ngjashme kanë ndodhur në Angli, por në Irlandën e Veriut kujtimet e vitit 1969, kur grupime djallihoqin familje katolike nga rrugë të njëjta, përshkruhen si një paralajmërim për ciklin e përsëritjes së dhunës ndaj “të tjerëve”.