Vullkat politike rreth Starmerit, ndërkohë që Healey largohet

Një grup i vogël, por i çuditshëm, i votuesve britanikë ka mundësinë të heqë në fuqi udhëheqësit e vendit dhe pastaj të zgjidhë zëvendësues që shpesh sillen si zëra të pamjaftueshëm. Kjo është realiteti i sistemit të zgjedhjeve britanike, dhe tani po e përjetojmë sërish. Resignimi i sekretarit të mbrojtjes, John Healey, dhe i ministrit të Forcave të Armatosura, Al Carns, tregon se Kryeministri Keir Starmer nuk ka mbështetje të mjaftueshme në kabinet për të balancuar buxhetin e kërkuar nga ministri i tij financiar.

Largimi i dy figurave të larta e bën të qartë se vëmendja do të kthehet te zgjedhja e jashtëzakonshme në Makerfield, e cila do të mbahet javën e ardhshme. Në këtë garë shumëpartiake, Andy Burnham synon të përdorë fitoren e zgjedhjes për të nxitur një votim të ri për udhëheqjen e Partisë Laburiste, duke shfrytëzuar pakicën e popullaritetit të Starmerit. Ndërkohë, shumica e anëtarëve të partisë, të cilët janë më pak se 250 000, do të kenë fjalën në këtë proces, ndërsa 411 deputetë të Laburistëve, të cilët kanë arritur një shumicë “landslide” prej 174 vende në Kuvend, po përballen me rrezik të humbjes së vendeve në zgjedhje të ngushta.

Historikisht, shumica e kryeministrave britanikë janë hequr në fuqi përmes rezignimeve pas humbjeve zgjedhore ose përmes presionit të kolegëve, ndërsa ndonjëherë janë përballur me vota të drejtpërdrejta për të dalë nga posti. Në kontrast, Partia Laburiste kurrë nuk ka përjetuar një votë formale për të hequr në fuqi një udhëheqës; shumica e tyre kanë dorëzuar pas dështimeve zgjedhore ose kur kolegët i kanë sugjeruar të largohej. Kjo traditë ka lejuar që figura të tilla si Margaret Thatcher, John Major, Theresa May, Boris Johnson dhe Liz Truss të arrijnë në Kryeministri, ndërsa udhëheqësit e Laburistëve si Michael Foot dhe Jeremy Corbyn kanë mbetur në skaj.

Kritika e Starmerit përmban edhe anë personale: ai ka suspenduar shtatë deputetë rebelë për kufizimin e përfitimeve për dy fëmijë, dhe ka përballuar revolta të tjera për çmimet e energjisë, pagesat për aftësi të veçanta, të drejtat e sindikatave dhe politikën në Gaza. Në dy vitet e fundit, rreth një duzinë deputetësh janë përjashtuar nga Kuvendi, duke e bërë shumicën e tij të ndjeshme ndaj opinionit lokal. Me një shumicë të brendshme të pasigurtë, ku rreth 200 deputetë janë në zona të rrezikshme, çdo ndryshim në Kryeministri do të ishte një “coup” i vërtetë për Londrën, dhe një gabim i mundshëm për një vend që tashmë ka kaluar një dekadë me dy vite të vështira në pushtet.

Në fund, realiteti është se zgjedhja e udhëheqësve në Britani bazohet në një grup të vogël anëtarësh të partive, ndërsa votuesit e rrallë vendosin për kandidatë që ata vetë nuk i njohin mirë. Kjo ka sjellë në të kaluarën figura si Iain Duncan Smith, Boris Johnson, Liz Truss, apo Jeremy Corbyn. Një tjetër ndryshim në Kryeministri në këtë periudhë do të ishte, sipas shumë analistësh, një hap i rrezikshëm për vendin, duke e lënë të paqartë të ardhmen e Britanisë në një kohë kur stabiliteti politik është më i nevojshëm se kurrë.