Protein maksimal sjell gjunjë dhe gurë veshkash
Gjatë një kontrolli të fundit, mjeku im më tregoi rezultatet e analizave të gjakut. Pasi kaloi nëpër raport, pa ndjerë ndonjë shqetësim, më tha se “kemi urinë të lartë”. Kjo është një parapaguar i gjunjës, sëmundja që tradicionalisht lidhet me njerëz të moshuar, me obezitet, hipertension dhe diabet. Unë, i rregullt në palestër, i cili luaj futboll dy herë në javë dhe kam rreth 15 % yndyrë trupore, nuk përkatesja në profilin tipik.
Mjeku më pyeti nëse konsumoj shumë proteinë. Me rreth 200 g proteinë në ditë, ai shpjegoi se kjo sasi e tejkalon kapacitetin e trupit për ta metabolizuar, duke rritur nivelin e acidit urik dhe duke rritur rrezikun e gjunjës edhe tek njerëz të shëndetshëm. Sipas të dhënave të National Health and Nutrition Examination Survey, në 2016 3,9 % të të rriturve në SHBA (9,2 milionë persona) kishin gjunjë, prej të cilëve 5,9 milionë ishin burra. Ekspertë, përfshirë Dr. Spencer Kroll, specialist i mjekësisë së brendshme, e lidhin rritjen e rasteve me “proteinmaxxing” – përpjekjen për të konsumuar proteinë në çdo mundësi.
Gjunjë është një formë shumë e dhimbshme artriti, e shkaktuar nga kristalet e uratës natriumi në nyje. Ushqimet e pasura me proteinë, si mishi i kuq dhe disa lloje deti, përmbajnë purinë që në trup konvertohet në acid urik. Dietistja Kylie King shton se, përpara se proteinë të bëhej trend, gjunjë konsiderohej kryesisht një çështje gjenetike. Sot, shumë pacientë vijnë me rekomandime të tepruara për proteinë nga trajnerë ose burime online, dhe kjo sjell pasoja serioze.
Përveç gjunjës, konsumimi i tepërt i proteinës rrit rrezikun e gurëve veshkash. Gurët e urikës, një lloj i zakonshëm i gurëve veshkash, formohen nga akumulimi i acidit urik, ndërsa gurët e kalcium‑oksalatit (rreth 80 % e të gjitha gurëve) lidhen me mungesë kalciumi, e cila mund të ndodhë kur dieta përqendrohet në proteinë dhe eliminohen produktet e qumështit. King këshillon që, nëse ndiqni dietë me shumë proteinë, të mos harroni ushqimet e pasura me kalcium si qumështi, djathi dhe perimet me gjethe të gjelbër, dhe të kontrolloni historinë familjare për gurë veshkash.
Një tjetër pasojë e pakëndshme e proteinës së tepërt është fryma e keqe. Metabolizmi i proteinës çon në prodhimin e amoniakut, i cili mund të shkaktojë erë të keqe të frymës, e cila shpesh keqohet me mungesë hidratimi, por në fakt është një çështje metabolike. Për këtë arsye, hidrata e duhur dhe balancimi i makroelementëve janë thelbësore për të shmangur problemet shëndetësore që lidhen me konsumimin e tepërt të proteinës.